Günümüzde bilimin ve teknolojinin gelişimi ve bunların diş hekimliğine katkıları sayesinde öncelikle tedavi etme ve dişi ağızda tutmak hedeflenmekle birlikte, bazen hasta sağlığını korumak ve bazen de tedavi planlaması gereği diş çekimi yapılmaktadır.
Nedenleri
*çok ileri derecede çürük olan, kurtarılamayacak kadar madde kaybı olan dişler
*travmaya uğramış, kırık dişler
*kanal tedavisi uygulanmasına rağmen kurtarılamayan dişler
*dişeti hastalıkları nedeniyle sallanan dişler
*düşmesi gerektiği halde, düşmeyen süt dişleri
*tam sürmemiş gömülü veya yarı gömülü dişler
*kist veya tümör oluşumuna sebep olmuş olan dişler
*aşırı konum değişikliği nedeniyle, sorun yaratan dişler
*ortodontik tedavi nedeniyle, çenede yer kazanmak amacıyla, sorunsuz olduğu halde dişler çekilebilir.
Diş çekimi sonrasında oluşan boşluk; en kısa zamanda yerine porselen köprü , implant veya diğer protezler yapılarak giderilmelidir. Eğer bu boşluk giderilmezse ; boşluğun yanındaki dişler ve boşluğun karşındaki diş kayarak yer değiştirir.
Dişlerin yer değiştirmesi hem estetik hemde fonksiyonel açıdan sakıncalıdır. Bu dişlerin aksları ve konumları bozulur . Çürüklere kemik kayıplarına zemin hazırlar . Dişlerin kapanış düzeninin bozulması nedeniyle çene ekleminde problemler oluşur.
Gömülü 20 yaş dişlerinin problem olmasının nedeni; genetik olarak bu dişe ihtiyaç kalmaması ve gittikçe çenelerimizin küçülmesidir. Çenelerimiz küçüldükçe 20.yaş dişleri kendine yer bulmak için zorlanmakta ve dolayısıyla diğer dişler gibi çıkamamaktadır. Kendine yer bulamayan 20.yaş dişleri öndeki dişi ittirerek baskı yapmakta ve bu da çapraşıklığa neden olmaktadır. Ayrıca çok geride olmaları ve etraflarındaki diş etinin normal anatomik yapıda olmamaları nedeniyle kolayca iltihaplanabilmektedirler.
Tam gömülü 20 yaş dişleri genellikle sorun yaratmazlar. Fakat rötgen ile takip edilmeleri gerekir. tam gömülü olmalarına rağmen öndeki dişin köklerine baskı yapabilirler.
Kısmen çıkmış 20 yaş dişleri en çok sorun çıkaranlardır. Tam çıkamadıkları için öndeki dişe baskı yaparak çıkmaya çalışırlar. Üzerlerindeki diş eti parçası (kapşon) , zamanla arasına yemek artıklarının kaçması ve bakteri üremesi nedeniyle iltihaplanır.Dişin etrafındaki diş etinin iltihaplanması sonucunda, ağrı, şişlik, abse oluşur. Çürük için uygun ortam oluştururlar.
Tamamen çıkmış 20.yaş dişleri ; genellikle sorun çıkarmazlar fakat çok geride oldukları için fırçalanmaları zordur. Bu nedenle ağız bakımı çok iyi olmayan hastalarda koruyucu bir önlem olarak çekilmeleri tavsiye edilir.
20 yaş dişi iltihabı veya absesinin belirtileri
Ağrı ( kendiliğinden veya üstüne basınca )
Şişlik ( ağız içerisinde veya yüzde )
Kızarıklık
Çene altındaki lenf bezlerinin şişmesi
Yutkunma zorluğu
Ağzın kapatılamaması veya kapatınca 20 yaş dişi üzerindeki diş etinin ısırılması, baskı olması.
20 yaş dişleri
Öndeki dişe baskı yaparak çapraşıklığa neden olabilir
Öndeki dişte çürüğe neden olabilir.
İltihap için uygun bir ortam yarattığından zaman zaman ağrı ve şişliğe neden olabilir.
Meydana gelen iltihap , vücudun zayıf bir anında kana karışıp ; kalp , böbrek , beyin , eklemler gibi hayati organlara yerleşebilir ve hayati tehlike yaratabilir.
20yaş dişi iltihabının tedavisi
Öncelikle antibiyotik tedavisi ile akut durumdaki iltihabın baskılanması gerekir. Antibiyotik kullanımı ile iltihap tamamen iyileşmemektedir. Bu nedenle antibiyotik kullanımı sonrasında şikayetlerin geçmesine aldanarak dişin çekilmesinden vazgeçilmemelidir.Daha sonra cerrahi bir işlemle bu dişler çekilmelidir.
Sağlıklı ve iyi bir şekilde sürmüş olan 20 yaş dişlerinin çekilmesine gerek yoktur. Halk arasında bu dişlerin çok çabuk şekilde çürüdüğü yönündeki bilgiler yanlıştır. Genellikle dişlerimizi fırçalarken, ağzımızın en arkasında bulunan, bu dişleri çok iyi fırçalamıyoruz . Bu sebeple de diğer dişlere çürük görülme oranı artmaktadır. Sağlıklı ve iyi bir şekilde sürmüş bu dişlerin diğer dişlerimizden hiçbir farkı yoktur. Eğer ihtiyaç duyulursa bu dişlere köprü uygulaması bile yapılabilmektedir.